Selama bertahun-tahun, kelenjar timus (thymus) sering dianggap sebagai organ yang tidak lagi memainkan peranan penting apabila seseorang mencapai usia dewasa.
Malah, organ kecil yang terletak di belakang tulang dada ini kerap dibuang ketika menjalani pembedahan jantung atau dada tanpa kebimbangan mengenai kesan jangka panjang.
Namun, satu kajian baharu dari Amerika Syarikat mencadangkan bahawa tanggapan tersebut mungkin tidak tepat.
Penyelidik mendapati individu yang menjalani pembedahan membuang kelenjar timus berdepan risiko yang lebih tinggi untuk menghidap kanser serta mempunyai kadar kematian yang lebih tinggi berbanding mereka yang masih mengekalkan organ tersebut.
Kelenjar Timus Memainkan Peranan Penting dalam Sistem Imun
Kelenjar timus merupakan sebahagian daripada sistem imun dan berfungsi sebagai tempat pematangan sel T (T lymphocytes), iaitu sejenis sel darah putih yang bertanggungjawab mengenal pasti serta memusnahkan virus, bakteria dan sel kanser.
Organ ini sangat aktif ketika zaman kanak-kanak kerana membantu membentuk sistem imun yang sihat.
Apabila seseorang meningkat dewasa, saiznya semakin mengecil dan secara beransur-ansur digantikan oleh tisu lemak.
Oleh sebab itu, ramai pakar sebelum ini menganggap fungsinya sudah tidak lagi penting pada usia dewasa.
Kajian Melibatkan Lebih 2,000 Pesakit
Dalam kajian yang diterbitkan dalam The New England Journal of Medicine, penyelidik dari Massachusetts General Hospital dan Harvard Medical School menganalisis data lebih 2,000 pesakit yang menjalani pembedahan di hospital antara tahun 1993 hingga 2018.
Mereka membandingkan 1,146 pesakit yang menjalani timektomi (pembuangan kelenjar timus) dengan kumpulan pesakit yang menjalani pembedahan sama tetapi kelenjar timus mereka dikekalkan.
Bagi memastikan keputusan lebih tepat, kedua-dua kumpulan dipadankan mengikut umur, jantina dan faktor kesihatan lain yang boleh mempengaruhi risiko penyakit.
Risiko Kematian Meningkat Hampir Dua Kali Ganda
Hasil kajian menunjukkan bahawa individu yang membuang kelenjar timus mempunyai:
- Hampir dua kali ganda risiko kematian akibat semua punca
- Risiko lebih tinggi untuk menghidap pelbagai jenis kanser
- Risiko kematian akibat kanser yang lebih tinggi berbanding individu yang masih mempunyai kelenjar timus.
Penyelidik turut mendapati kanser yang berlaku dalam kumpulan ini cenderung menjadi lebih agresif.
Sistem Imun Menjadi Kurang Berkesan
Untuk memahami sebab di sebalik peningkatan risiko tersebut, penyelidik turut menganalisis sampel darah sebahagian peserta.
Mereka mendapati pesakit yang menjalani timektomi mempunyai:
- Bilangan sel T yang jauh lebih rendah
- Kepelbagaian sel imun yang berkurangan
- Tahap molekul keradangan dalam darah yang lebih tinggi
Perubahan ini menunjukkan bahawa walaupun kelenjar timus mengecil apabila usia meningkat, ia masih menghasilkan sel imun yang membantu tubuh melawan penyakit, termasuk kanser.
Bukan Bukti Bahawa Pembedahan Menyebabkan Kanser
Walaupun penemuan ini menarik perhatian, penyelidik menegaskan bahawa kajian tersebut ialah kajian pemerhatian (observational study).
Ini bermakna kajian hanya menunjukkan hubungan antara pembuangan kelenjar timus dengan peningkatan risiko kanser dan kematian, tetapi tidak dapat membuktikan bahawa pembedahan tersebut merupakan punca secara langsung.
Faktor lain yang tidak dapat diukur sepenuhnya mungkin turut mempengaruhi keputusan kajian.
Bilakah Kelenjar Timus Perlu Dibuang?
Pembuangan kelenjar timus masih merupakan rawatan penting bagi sesetengah pesakit, antaranya mereka yang mengalami:
- Kanser kelenjar timus (thymoma)
- Penyakit autoimun seperti myasthenia gravis
- Keadaan tertentu yang memerlukan organ tersebut dibuang semasa pembedahan dada
Namun, bagi pesakit yang tidak mempunyai sebab perubatan yang jelas, penyelidik berpendapat usaha untuk mengekalkan kelenjar timus wajar dipertimbangkan apabila ia boleh dilakukan dengan selamat.
Implikasi Terhadap Amalan Pembedahan
Penemuan ini mencabar kepercayaan lama bahawa kelenjar timus hanyalah organ yang tidak lagi berguna selepas dewasa.
Menurut penyelidik, jika hasil kajian ini disahkan melalui penyelidikan lanjut, pakar bedah mungkin perlu menilai semula amalan membuang kelenjar timus secara rutin ketika pembedahan dada.
Kajian susulan juga diperlukan untuk menentukan sama ada terdapat cara bagi mengekalkan fungsi imun pesakit yang terpaksa menjalani timektomi.
Rujukan
- Kooshesh, K. A. et al. (2023). Health Consequences of Thymus Removal in Adults. The New England journal of medicine.
